Sunday, July 2, 2017

Amarillo City Ah Chikkhatte Tlawnnak

Amarillo Downtown (Ref. www.Kennyreeg.wordpress)

Amarillo khua hi, phanh ka duh ngaingaimi khua pakhat a si. Zeicatiah US sipuazi a tlak tuk lio ah, Laimi tampi nih an rak fuhpanhmi le Laimi tampi rian an rak tuannak khua a si caah a si. USA Laimi ah biakinn caw hmasatmi khua zong an si caah, an tuanbia kan theih lengmang hna i, hmuh ka duh khunnak asi.

Amarillo ACCC Krihfabu tlawng ding in, November 22, 11:09 Am ah Columbus in ka thawh. A lai Zarhpini cu, Rev. Dr. Za Hlun Thang le innchungnu a kan tlawng. Nikhatni zan cu ka leng kho ti hna lo. "Hmuh ta lo cu a pawi tuk" tiah siaherh taktak in ka ruah lio ah, ruahlo pin Columbus airport ah kan i tong hna. Kan vanlawng citmi aa khat ngelcel i, Dallas tiang kan zuangti.

Phungthluk bia ah, "Minung nih a khualtlawnnak khua a khan. Asinain a kephau lam a hruaitu cu Bawipa a si" a ti bang, Bawipa lamhruainak in ka thawkka tein ka lam a tluang.


Saya Za Hlun Thang le innchungnu he Dallas Airport ah

An nih Dallas ah an tum. Dallas Airport i, Amarillo lei kalnak terminal cu, phun dang ngai a si. Zeicatiah bia an chimmi paoh voi tam nawn cu Spanish holh in an chim than. Latinos khual tlawngmi an tam le asi ko lai tiah ka ruat.

Amarillo phanh lai cu ka ngaih ngai. Thlalangawng kam ah, ka thu i khua ka cuan pah. Amarillo phanh lai cu a rawn taktak. Cinthlaknak vawlei mitdong in an kau. Leikuang an i dawh tuk fawn. Khawn maw ka ah kuar le tlangbo zong ka hei hmuh hna. Zei ko dah an cin hnga? tiah ka ruat lengmang. Khawn maw ka ah kuar le tlangbo zong ka hei hmuh hna.

Amarillo cu 3:54 PM ah ka phan. Rev. James Biak Peng le Lg. Par Len Tial nih Rick Husband Amarillo International Airport in an rak ka don. An cungah ka lawm tuk hringhran. Amarillo airport cu a hme nain, a tha ngai. Hmuh ka duh ngaimi khua ka phanh caah, ka lawm ngai.

Rick Husband Amarillo International Airport
Rev. James Biak Peng ka hmuh ca zongah ka lawm. Zeicatiah Laimi hla phuah thiam kutdong rel khim lakah aa tel ve mi a si. A hla hi High School in College kan kai tiang kan rak sak lengmangmi a si. Hla thatha a rak phuah. Hla pakhat cu ka duh ngaingai i, bia le lampeh ah "A dawtnak in a ka cawi" timi hla hi ka duh ngai ee" tiah ka hei ti. "Mah kha keimah phuahmi pei a si cu?" tiah ati i, "Ka lawm tuk ee. Hla tha bak pei a si cu" tiah ka hei ti. Zeicatiah "Khamhnak kan timi hi, kan mah thilti khawhnak le zumh ruang hmanh silo in, a dawtnak le velngeihnak ruang tu khi a rak si deuh ko" caah a si. 

Lg. Par Len Tial ka hmuh tik ah kai lawm ngaingai. Amah hi, mi za ngaingai a si. Amarillo khua i Lions Club nih an tuahmi dawh zuamnak ah queen a hmumi a si. Lions Club District tiang zuamnak zongah queen a hmuh than i, scholarship zong tam ngaite a hmu. Laimi pakhat dirhmun in, USA i miphun dang hna karlak i, mah bantuk aa zuam ngam ve mi, thinlung ralthatnak kha upat hmaizah a tlak taktak i ka lawmh ngaingai (Interview tuahnak tial than te lai).

Motel 6 ah room rem taktak an ka hlan piak. Amarillo khua ah zarh khar ka cam. Khua caan a nuamh lio te a si i, Amarilo khua cu a nuam ngai. Nihnihni zan in thawngtha chim cu kan thawk. Nithumni cu zing he zaan he thawngtha kan i hrawm. Thanksgiving lai ni a si caah, lungthin a thar khun i, a nuam khun ko.

Ka riahnak motel 6 umnak

Thanksgiving Ni cu biakinn ah sabuti kan i hrawm hna. ACCC Krihfabu ah  Thanksgiving Day nisunglawi ka hman khawh caah, ka lawm. Thanksgiving zanlei cu Saya James he, Blessing pa te inn ah dinner kan ei. Barbacue rawh le Turkey a lian taktakmi a kan hunh i, khim taktak in Thanksgiving zanriah cu kan ei. Saya James he kan i lunghmuih taktak.

Blessing te inn ah Thanksgiving Turkey ei kan timh lio

Thanksgiving Ni cu USA ah ni sunglawi bik a si. Lam hlat ummi chungkhar i tlawnkai ni le tirawl hrawm ni a si. Kei zong ka chungkhar he lam hlatpi ah ka um i, lung a leng ngai. Hi zanlei cu khua a dawm pah. Amarillo cung i khuadawm cu aa dawh tuk hringhran. Zoh cim lo a si. Lung zong a leng tuk. Hman ka thlak hna i, hawikawm sin ah ka kuat hna. Amarillo ah a rak um balmi Pu Romal Lian ka kuat i, "Saya, ka philh pah cangmi Amarillo hmanthlak na kuat le ka lung a leng tuk ee" tiah a ti. Tlawnlen cianak khua khua hi philh khawh a rak si tawn lo.

Thanksgiving Day zanlei (Amarillo)
Thanksgiving Day zanlei (Amarillo)
 Black Friday cu mi tampi dawr kalni a si nain, kei le Saya James le kan nau le (3) cu, USA ah lianh ah (2) nak a si mi vailamtahtung "The Cross of Our Lord Jesus Christ"  kan va zoh. Pe 190 a sang. Inn dot 19 tluk sang a si. Steel in tuahmi a si. Pathian zummi hna caah sullam a ngei tukmi le a ropui tukmi vailamtah a si (A tuanbia ka ka blog ah rel khawh a si).

Vailamtah pawng kan tlawnlen lio ah, ka lung ah a chuak tukmi cu, "Vancung khua vailamtah lam in kal a herh..hi hlei lam dang a um lo" timi hla a si. "Aw........hi Vailamtah hi pei vancung kainak lam pakhatte lawng a si ko hi" timi kha hi vailamtahtung pi nih a ka theihter than i, thlarau in thazaang a ka pek ngaingai.

The Cross of Our Lord Jesus Christ Ah

Kan kirlei ah lapar an cinnak leikuang ah hman kan i thla hna. US ah um 19 ka um chungah a tu lawng lapar ka hmuh a si i, ka lunghmuih hringhran. Hlanlio sal zuat chan ah, sal pawl hi, lapar hmun an thlawhter hna. Lapar an rak lakter hna. Cucaah thlanglei states pawl nih, riantuantu kan ngei sual lai lo ti an phan caah, sal zuat hi hrawh an rak duh lo i, USA ah ramchung kahnak zong a rak chuahnak a si. Lapar hmun i kan dir lio ah, "Hi hmun ah hin, sal tampi rian an rak tuan men lai mu" timi a ka ruahter i, liamcia tuanbia ruah ah lung a leng ngai.

Lapar hmun le lapar hmun kam inn tete ka hmuh tikah, Mandalay University i kan rak sak tawnmi Mirang hla "Cotton Fields" timi hla te a ka theihter tuk. Hi hlate hi, tleicia ka kawi Saya Bawi Er he college kan kai lio ah kan rak sak tawnmi a si. Lapar hmun ka um lio ah, ka pumsa cu Texas ah a um ko nain, ka thinlung cu liamcia kum 30 lio i Mandalay University ah khan a um ko. Lung a leng tuk.


Cotton Fields timi hla a ka ngaihter tuktu "Lapar hmun"

Nirukni cu 10 am in 1 Pm tiang cawnnak kan ngei. Chunhnu ah Palo Duru Canyon State Park ah mino nih an ka lenpi. Minungt 14 kan si. Hi tlang cu a nuamh tuk pinah, khuaruah har in aa dawh. Geologist, sicentist, bottanist le historian caah zoh phu taktakmi hmunhma a si. Tlangkai a huam tukmi ka si caah, ka lunghmuih taktak. US ah hmun tampi ka phan i, Palo Duro Canyon tluk in zoh a nuammi le lung a lengmi hmunhma ka phan rih lo. Laimi tampi nih hmu cio hna sehlaw an i lunghmuih tuk cio lai ti ka ruat.  ACCC Mino cu luhmuhzi an thiam. Kawmh an nuam. An cungah ka lawm hringhran. Ka philh kho hna lo.

Paro Duro Canyon par ah

Palo Duro Canyon nelrawn ah nuam tein


Nuaam tein kan len lio
Minung hi, kan nunnak ah siaherhmi tampi kan ngei tawn. Amarillo ka tlawn lio ah ka sia a herhmi tampi a ummi lakah, Palo Duro Canyon tlang pheiphah dawh tete ka hrawn ta manh lo mi cu ka sia a herh ngai. A lang in zoh ah hrawn a nuam tuk ding an lo.

Lairam ka um lio ah, tlangkai ka rak huam. Tangcheu ka kai lio in, kan khua i bo dawh taktak a simi Khualubo le Ainaknu Haunak Tlang te hna ka rak kai cang. Lam nai ummi, tlang minthang tete a simi-Thau Tlang, Rung Tlang, Phawngpi Tlang le Lungceh Tlang-te hna ka rak kai hna. Tiddidm pawng ummi Kennedy Tlang le Zinghmuh Tlang ka kai manh hna lo i, atu tiang ka sia a herh thai.

Palo Duro Canyon ah hrawn ka duhmi tlang tampi lak ah atanglei tlang pheiphah tha le tlangzum te kai khi, ka sia a herh taktak. Nikhat caan khat ah kai khawh le hrawn khawh a um te hnga maw ti ka ruat. A lang in ka hei zoh hna i, a hrawng ciahmahmi zong an um hna. Hngar an um ngai.

Hrawn ta ka sia a herhmi tlangpheiphah dawh tete

Hi tlangzum te kai ka sia a herh

Amarillo Laimi hi, an i nuam. An rian tlam a tling. An luhmuhzi zong a tha ngai. Krihfabu an tam deuhmi belte a pawi ngai ka ti. A cak ngai dingmi khua an si nain, buu an tam deuhmi hi, an caah zaang dertu pakhat a si tiah ka ruat.

An rian a that caah innlo ngeimi zong an um pah cang. Inn ngeimi cu an inn zong an tha ngai. Laimi tambik an umnak cu, nitlaklei kap deuh ah a si. Sang thatnak deuh ah an um. Amarillo hi "Town plan" a tha. Laimi umnak le bang cu, lam a kau i chawhvah ah zaa a lawng, driver caah a nuam ngaingai. Thingkung cu an niam. Thingram zong siseh, lamsul zong siseh Midland Khua he an i lo. Laimi umnak area cu, thingkung ramkung a tha i a hninghno deuh i a nuam ngai.

Atanglei apartment hi, Laimi tambik khua an saknak a si. Sang nuam ngai a si. A umnak area hi, lam a kau tuk i, Yangon i lansung bantuk tluk in lam a kau.

Laimi tamnak apartment

Apartment hrawng hi lam a kau tuk

Inn hmai hi zeitluk zalawng dah a si?

Sang nuam ngai a si


Laimi umnak apartment pakhat
Zarhpini pumh dih ah, Thantlang khua i Keha kan rak umnak innngeitu Mang Ceu nu he kan i tong. Kum 20 renglo kan i hmu ti lo. Tang (9) kan kai lio ah a rak kan dawtu a si. Ka hmuh tikah lunglawmhnak in ka khat. Pathian ka thangthat.

ACCC mino hi an thahnem ngai. Cathiam le college kai zong an um. Engineering le MC kai lio zong an um i, lunglawmh awk ngai a si. Bochan tlak mino tam ngai an ngei hna. An pastor pa nih a timi cu, "Kan mino hi an fel tuk. Ka bochan tuk hna" tiah a ti. ACCC a dawhtertu taktak an si. Krihfabu ah mino 5-12 an fel ahcun Krihfabu cu a cah lawng siloin a nuam tuk cang.


Biakinn chungah Mang Ceu nu he
     
ACCC Mino cheukhat he pulpit hmai ah 
Zarhpini pumh dih ah, kum tam tuk kan i hmuh ti lo mi, kan khuami Pi Tha Cin te nih, chairman le pastor he, Asia Eidin dawr ah chuncaw a kan dangh. Khim taktak in kan ei. Kan i lawm hringhran. Cu ka ahcun, Kawl Dawr "Aye-Za-Bu" timi a um. A lian ngaingai. USA ka tlawnnak vialte chungah a lian bik Kawl Dawr a si. Thilri zong a tling ngai. "Amarillo hi Kawlrammi kan caah khua tha le khua sunglawi ngai a rak si" timi hi, cu dawr ka phanh cun ka ruat ngaingai.

Asian Dawr ah Zarhpini chuncaw kan ei

A lian ngaingaimi Kawl Dawr
Amarillo hi, khuapi ngai a si. A khua a rawn i a nuam. Mirang an tam. Lamsul a tha. Khualak lam meitung le mipoint an tha. USA highway ah sau ah pathumnak a simi I-40 Lampi nih a pal thluahmah caah lampi kam hi, business a nung. Lampi an tuah ning a tha i, motor mawngtu caah zaa a lawng.  Khua planning an sermi a dawh. Kum tam tuk hi, motor aa tet ding a si ti lo. Lam zong a kau tuk cia cang i, khua chung lam hi fawi ah kauh a hau ding an si lo. Dawrkhan a lawngmi belte a tam ngai. Sipuazi tlak ruang maw a si hnga? Minung an i thial ruang dah a si hnga? timi ka ruat.

Amarillo khuachung I-40 

Amarillo khua ummi, ACCC Krihfabu hi, Laimi caah tuanbia tialtu an si. Zeicatiah USA Laimi vialte lak ah biakinn caw hmasatmi an si. An biakinn hi 2008 ah $300,000 in an rak cawk. An mah nih biakin an cawk tikah, hmunkip ummi Laimi thinlung an rak thawnter. ACCC nih "Laimi nih biakinn ngeih khawh a si ve ko. Khua kip ah Laimi kan hmun cang lai" timi a rak langhtertu an si.

An biakinn vam cu tlakrawh a si. Parking a rem i biakinn rem ngai a si. A area a kau. Hall sak khawhnak ding hmunhma an ngei rih. A pawng ah sianginn pakhat a um caah, ruahchannak a ummi area a si. Biakinn hi khua hriang deuh ah a um i, sang dai ngai a si. Pastor le hruaitu dang nih biakinn pawng ah inn cawk i, um hnawh ahcun a hlunghlai dingmi a si.

Amarillo ACCC Biakinn

Church chairman Pu Duh Hnin nih, "Laimi umnak deuh ah kan i thial ah a tha hnga maw ti kan ruat. Mino nih thial an duh nain, vawlei le sak man a faak tuk ding a si. Cucaah zeitindah kan tuah te lai timi hi, thla kan cam lio a si ko" tiah a ti. Hi biakinn hi Laimi caah tuanbia tialtu biakinn a si. Laimi nih cawk hmasat cemmi biakinn ah caan ka ngeih ve caah ka lawm gaingai.

ACCC hi an hruaitu an thawng. Mino an i pumpe ngaingai. Nubu le Sunday school cawlcanghnak zong thanuam ngai an si. ACCC cu member 400 hrawng an si. Zarhpini zong biakinn khatte in an i pum i, lung aa lawm tuk. Pathian nih thluachuah pe chin ko hna seh ti hi, ka thlacamnak a si.

ACCCC Choir


Nikhatni (Nov 28) ah zingka tein pastor le church chairman nih airport ah an ka thlah. Vanlawng aa rawk i an remh dih hnu ah, Amarillo in Denver ah ka zuang. Amarillo khua cung in kan zuang i, downtown vialte kan hei pal pah thluahmah. Downtown cu hman ka thlak pah. Zarh khat chung ka camnak khua van chuahtak cu, lung a leng ngai. Hmailei ah phanh than a um te hnga maw ti ka ruat.

Amarillo Downtown laicer a si


Airport phanh laite ah ni a chuak

Amarillo kan lawnh laite ah, hring ngai in a ummi Park ka hei hmuh. Khuaruahhar ngai a si mi cu thetse rawn bantuk in a ummi ram ah, Amarillo khua lianpi hna a um khawhmi, thingkung ramkung an hninhnomi, cinthlaknak vawlei a kauh tuk le tibual dawh hna an ummi cui, khuaruahhar ngai a si.  Pathian nih minung nunnak hi, khawika paoh ah a kan khan piak ko timi hi ruah lo awk a tha lo.


Denver pawng ummi Rokky Mountains 

Khuaruah a har rihmi pakhat cu, Amarillo in Denver tiang ah khua a um set lo. Khua fate pahnih lawng ka hmuh hna. Vawlei a lawng viar ko. Thingram le tiva zong a um set lo. Khawnmaw ka ah tii a um lomi tiva le a car taktakmi tlang hna an um. A rocar deuh caah leikuang tlawm pah dawh a si.

Atanglei hmanthlak hi, vanlawng ka zuan pah ah ka thlakmi a sit. Canyon pakhat bantuk si dawh a si ko. Cavorh lei kap inn hmun bantuk khi, archeologist pawl nih hlan lio Indian miphun umnak khuarawpcak an hlaimi (excavation) sisehlaw a dawh.  Tiva pahnih khi tii a ummi silo in a kuarmi lungpang bantuk an si. Amarilo le Denver karlak hi, thlapa vawlei bantuk in thiang huar in a um. Cinthlaknak vawlei zong khawn maw ka ahcun a um pah.

Amarillo le Denver karlak a si. Thing a um lo. Tii a carmi tiva a si
Denver International Airport cu a caan tanh in ka phan kho. Khua a chia; khuadawm a tam. Denver hrawng cu snow tete zong an tla pah cang. Nitlaklei Colorado tlangpar cu snow nih rang cur in a khuh cang i, aa dawh tuk hringhran.  Cuticun Denver ah tlawmpal ka din i, kan umna khua Columbus, Ohio lei panh in, ka tlung. Zanlei 3:30 ah Columbus airport ka phan. Pathian dawtnak in dam tein ka phanh caah, kai lawm ngaingai.

Denver in Columbus lei zuan lio pe 34,000 cung in thlakmi a si

Ka caam chung a ka dawtu pastor, Krihfabu upa, Nu-upa hna cungah ka lawm. Vailamtahtung zohpitu hna le Palo Duro Canyon State Park kalpitu mino hna cungah lawmhnak chimcawk lo ka ngei. An mah thawng in ka hmuh ballomi hmunhma ka phanh khawh caah ka lawm ngaingai.

Amarillo ah caan tawite lawng ka cam, ka chanchung ka philh khawh ti lo dingmi hmunhma dawh ka phan i, cu caan tawite cu ka nun chung philh awk a tha ti lo. Mirang nih "A life time memory" an ti bantuk in, hi caan tawite ka khualtlawnnak hi, a zungzal ka thinlung ah a caam ko cang lai!!!!

                   --------------------------------------------------------

Chihchiah

Atanglei hmanthlak hna hi, Amarillo khuacung kan zuan lio i ka thlakmi an si an si. Thinghnah an tlawngh pah cang caah, khua hi a rocarmi a lawhnak a si.

Nitlakthlang lei a hriannak lei a si

Downtown laicer

Highway hi I-40 a si

Downtown nitlaklei kap deuhvak

Downtown a thlangle deuhvak

Park pakhat a si rua?

Nitlakchaklei a si

Amarillo Int. Airport chung






Saturday, July 1, 2017

Independence A Khelmi Miphun Hna

Ram a ngei i, holh, ca le nunphung a ngeimi miphun caah a tha bikmi cu mah tein zalawng tein i uk le hruai hi a si. Cu zalawnnak (independence) cu ram le miphun thanchonak ah a herh bikmi hrampi a si. Miphun pakhat cu, miphun dang nih an uk i, cu a uktu miphun duh ning le a sermi phunghram in aa hruai chung paoh cu, a thancho hnga tluk in a thangcho kho bal lo. Cucaah vawlei cung ram tampi nih, ram rum le ram fim tang um kha an duh hlei lo i, mah tein uk ding caah thisen le thlanti chuak in zalawnnak kha an rak khel. Cuticun nihin ni zongah zalawnnak lak aa timmi miphun tampi an um.

Pennak Ram Kuainak

Vawlei tuanbia hlun zoh tikah, vawleicung pennak, uknak, ram le minung sining aa thleng peng. Hlanlio ah a rak cak ngaingaimi miphun lianlian hna kha an rawk i, an tuanbia aa thleng ve. Vawlei tuanbia ah pennak hlun bik a simi hna-Egyptian Empire, Assyria Empire, Babylonian Empire, Greek Empire, Roman Empire, Ottoman Empire, Mogolian Empire, Russian Empire, Portugal Empire, Spanish Empire le British Empire te hna an rak chuak. Culawng siloin kan mah chan chung bak ah Soviet Union te hna kahpathir bantuk  in a khohchomi uknak an um ko. Hi hna hi an mah le chan ahcun an thawng tuk cio hna i, a kuai kho ding in ruah an rak si lo.

Sihmanhsehlaw chan tiluan nih a van kalpi. Thil sining, minung thil hngalh ning le sining aa thleng. A kuaiman kho lo in ruahmi pennak ram lianliann Empire lianlian cu an kuai, an man i, mah tein a ukmi zalawnnak ram tampi an chuak hna. Cuticun India le Kawlram tibantuk le Pacific le Atlantic Rilipi cung ram fatete nih zalawnnak an hmu hna. Kan mah chan bakah, kahpathir bantuk in a hakmi Soviet Union te hna an kuaiman i, ram 15 ah an i chuah. Hi ram 15 chung ummi ramkulh cheukhat cu, nihin ni zongah zalawnnak hmuh ding in an i zuam cuahmah.

Kum tam nawn an i kah hnu ah, Kosovo timi ram fate zong Serbia ram in zalawnnak an hmu. Russia le Tuluk nih cun an theihhngal lo nain, UN member tampi nih an theihhngalh cang. East Timor te hna zong nih a cak taktakmi Indonesian cozah kut in zalawnnak an hmu ve. A hnu bik ah South Sudan ram hna nih Sudan ram in zalawnnak an hmu.

Cuticun vawlei cu pakhat lawng asinain cu vawlei pakhat chung ah ram pakhat hnu pakhat an chuak i, vawleicungah ram a karh chin lengmang i, UN chungtel zong an karh chin lengmang ve. South Sudan hi UN chungtel ah a hnu bik a lutmi ram a si i, amah he ram 193 an si cang. Hmailei zongah an karh than rih lai.

Independence Hmuh Aa Zuammi Hna

Nihinni vawlei ah, miphun kip nih an phan bikmi cu "Kan miphun le ram a lo lai" timi a si. Hihi miphun te cu chim lo miphunpi hmanh nih an phanmi a si. Cu phannak nih cun, nunphung le sining aa dangmi miphun fatete nih mah te in ram ngeih le uk kha an duh cio cang hna. An ram, an miphun, an nunphung (ca, holh, lamkui le sining) kha kilven le nunter an duh chin lengmang hna.

Cucaah tu chun ni ah hin, vawleicung hmun zakip hmun 134 hrawng ah miphun fatete nih zalawnnak hmuh ding in an cawlcang cuahmah hna. Zalawnnak hmuhnak ding caah, a cheu cu kum sawm in an rau lai i, a cheu cu kum 100 in an rau kho. A cheu cu vawlei dongh tiang zong a hmu lo dingmi an um kho men. A cheu cu zalawnnak hmu thai lo in an miphun ci tu a mit te lai i, an ram a lo lai. Cuticun an tuanbia hi vawlei tuanbia (world history) in a tlau te dingmi miphun zong tampi an um.

Atu lio ah zalawnnak hmuh aa timi ramkulh fatete tampi a ummi chung ah zalawnnak a hmu te ko lai tiah ruah bikmi miphun hna le an umnak ram hna cu a tanglei bantuk in an si:

1. Palestine                           (Israel)
2. Greenland                         (Denmark)
3. Quebec                              (Canada)
4. KRG/Kurdistan                 (Iraq)
5. Tibet                                  (China)
6. Donetsk People's Republic(Ukraine)
7. Jamur & Kashmir              (India)
8. Chechen Republic             (Russia)
9. West Papua                        (Indonesia)
10. Republic of Uyghurstan  (China)
11. Basque Country               (Spain & France ram)
12.  Scotland                          (UK)
13. Northern Ireland              (UK)
14. Nagaland le Manipur       (India)

Hi a lar bikmi ram 14 chungah Kurdistan (Iraq) hi tuan bik ah independence a hmu kho men tiah ruahmi a si. Atu an i tim cuahmah. Scotland hi mipi nih duh ahcun hmuh colh bak ding a si.

USA ram chung hmanh ah, Alaska, Hawaii, Puerto Rico le Texas te hna hmanh hi independence hmuh an duh rih. Zalawnnak hmuh ding hi an thinlung ah a nung rih. Nihin ni thil sining ahcun harnak tampi a um ko rih lai nain, Russia le China hna zong ah independence ram an i chap lai lo ti khawh a si lo. Empire Pennak ram lianlian an tlu ko hna i, United States zong hi, hi tining in a si peng lai timi cu, a ho  hmanh nih chimngam a si lo.

Nihin ni vawlei hi aa thleng chin lengmang. Cucaah ram fatete zong nih mah te uk an duh chin lengmang i, an cawlcang ngaingai hna. Nihin ni ah, UNO zong nih theihhngalh lo in ram pakhat hnih lawng nih theihhngalhmi zalawnnak a thanh cangmi ram zong an um hna.

Cu chungah Georgia ram chung ummi, Abkhazia cu ral an tho i 1993 ah Georgia ralkap vialte an ram in an dawi dih hna. Republic of Abkhazia tiah min an i sak i "zalawngmi ram kan si" tiah an ti. UN chungtel ram pangani nih an theihngalh hna. South Ossetia zong 1991 ah ral an tho i, Georgia he an i kap than. 2008 ah "Zalawngmi ram kan si" tiah an thanh ve i, Russia le a dang UN chungtel ram pali nih an theihhngalh than hna.

2014 ah Ukraine nichuahlei ummi Donetsk People's Republic zong "Ukraine in ka chuak" tiah an ti ve. Nikhatkhat ah zalawnnak an hmu lai lo tiah chim khawh a si lo. Scotland cu "Zalawnnak kan la lai maw la lo?" timi mipi vote peknak an rak tuah i, lak a duhlomi nih tlawmte an tei deuh hna i, UK ram ah an um rih. Nikhatkhat ahcun independence an la lai lo ti khawh a si lo.

Hi vialte hmunhma 134 tluk ah independence an khel cuahmah i, hi chungah Kurdish Regional Government (KRG) timi hi September 25, 2017 ah Independence kan la lai maw la lo timi mipi duhnak lak ding an i tim. KRG hi tuan ah independence a hmu dingmi an si lai tiah ruah an si. An hmuh ding zong hi an caah thi tha a si. Thnapek ding a si. Iraq i an i benhnak cha cun, an mah kong an mah te nih an i caihkhan i, an mah tein an uk le tawlrel kha a let tamtuk in thil tha ding a si.

Zalawnnak Man

Vawleipumpi area cu a karh ti lo. Cucaah vawlei le ram hi i cuh chin lengmang. Ram kau taktak a ngeimi Russia hmanh nih "Crimea" cu a lak duh rih ko. Tuluk le India cu zeihmanh a umlonak tlangcar an i cuh peng rih ko. South China Sea ah, Tuluk nih rili a chilh i tikulh tamlak a ser chap ko hna. Cu ruangah innpa ram he huatnak le remlonak zong tampi a chuak. Cutluk cun vawlei ramfim hna nih, vawlei acre khat caah raltuk an ngamh cang.

Vawlei area aa chap ti lo nain zalawnnak ram cu aa chap chin lengmang. Hi pin lei zong ah aa chap peng rih ko lai. A ruang cu miphun fatete nih "Mah nunphung, biaknak, kokek sining, holh, ca le mah sining te kha zohkhenh le kilven an duh. Mah tein zalawng tein i uk le hruai an duh chin lengmang caah a si."

Cucaah, a cunglei kan tialmi zalawnnak a hmumi ram hna nih hin, fawi tein zalawnnak an rak hmu bal hna lo. Minung nih harnak tam tuk an tuar. Thlanti a put, thisen a luang. Nunnak tam tuk a liam hnu le khuaram rawhralnak tam tuk a um hnu ah, zalawnnak hi an hmuh cio hna. Cucaah "Zalawnnak cu a man a fak tuk" tiah an tinak a si. Zalawnnak cu a cawk in cawk a hau. A man pek dingmi cu, "thlanti, thisen le nunnak" a si. Nunnak thaap lo in zalawnnak a um kho lo.

Tahchunhnak ah, Mahattama Gandhi le India mipi nih Mirang kut in zalawnnak hmuhnak ding caah harnak tam tuk an rak tuar. Aung San le Kawlrammi nih Mirang kut in zalawnnak hmuhnak ding caah, Japan tiang an rak i rawih hna i harnak phun zakip tuar hnu ah Kawlram cu zalawnnak a hmu. Pu Laldenga nih, Union Territory in State dirhmun a phanhnak ding caah Mizomi nunnak tam ngai a liam. Zalawnnak ngaingai hmanh an hmu thai lo. Cutluk cun zalawnnak hi a man a fak.

Cucaah zalawnnak cu a man fak taktak in cawk a hau. Ngakchia, nu le tar tiang nih a man cawi a hau. Cu ti a man cawi hnu lawngah zalawnnak hmuh a si. A man a cawi kho lomi le cawi duhlomi nih zeitik hmanh ah zalawnnak hmuh khawh a si lo i, an donghnak ah an miphun an tlau i an tuanbia vawleicung in a lo tawn. Cu bantuk miphun a lomi hna cu Baibal Biakam Hlun chan-Edom, Canaan, Moab, le Israel phun (10) zong-an tlau thai ko. Hi vawleicung ah miphun tlaumi an tam tuk cang timi kha, vawlei tuanbia ah hmuh khawh a si.

Bia Donghnak

Laimi cheukhat cu Kawl cozah thluak le lungput nih a kan tei tuk. Cucaah federal hmanh khi a tihmi le duhlomik le ralchia mi kan um rih. Cucu thil pawi taktak a si. Kan lungput zeitluk in dah a niam i, a ral a chiat timi kha cu nih cun a langhter ko.

Federal hmanh kan tih ahcun zalawnnak he cun kan i hlat tuk cang. Laimi cheukhat nih ca an tialmi ka rel tawn. "Chin State cu independence hmuh ding kan i tlak lo? Kan si a fak tuk? Leicung leitang thil chuak kan ngei lo? Lamsul a chia tuk. Hmunrawn kan ngei lo? Leikuang kan ngei lo? Khawidah rawl kan lak lai? Zeitindah kan i cawm khawh lai?" tiah a timi ka hmuh len hna.

Hi tluk in vawleicung ah an va hmuh pek, hmuh lo pek ah independence hmun 134 hrawng ah an khel lio mi hna hi teh zeidah an si hlei? An ram hi Lairam nak in a tha deuh hlei maw? A rum deuh hlei maw? Thilchuak a tam deuh hlei maw?" timi ruah a hau. Independence a hmu cangmi ram tampi hna hi teh Lairam nakin an rum deuh le that deuh caah maw zalawnnak hmuh? Hi hna zalawnnak an hmuh ve ko ahcun, Lairam zong nih a si kho ve ko hnga lo maw?" timi hi kan ruah taktak a herh.

Cucaah vawleicung ah ram tam tuk nih zalawnnak an rak hmuh cang bantuk in a tu lio zongah a khel cuahmahmi tampi an um lio caan ah, "Kan nih Chin State hi teh zalawnnak hmuh a phu ve maw?" Hihi a phi ruah ding caah "Chin State hi independence hmuh a phu maw?" timi capar rak rel than te law tiah kan sawm.








Friday, June 30, 2017

Leitla Lungkua


Leitla Lungkua

Chaklei Laitlang ah hin, lungkua minthang tampi kan ngei hna lo. Falam Peng ummi Lailun lungkua, Thantlang peng ummi Leitla e La-aw tiva kam ummi Milukua hna hi an si. Thantlang peng ahcun nihin ni tiang hmuh cangmi kungkua vialte lakah, Leitla lungkua hi mi thang bikmi pakhat a si. 

Nihin ni ah Lairam ah ramchung le ramleng tourist an luh duhnak hnga ding hi lam kawl a herh i, hi bantuk in thil phundang deuh a simi hmunhma hna hi, kawlhawl, hlathlai le dawhte le hmunhma nuam ah ser hi a herh. Mizoram zong khi Tourist Department an ngei i, cu nih cun an ram chung i phundang deuh a simi hmunhma poh khi heh tiah an ser i, tourist in tangka hmuhnak lam an kawl.


Ruakhua

Leitla lungkua zong hi tha tein remh ahcun tourist zoh tlakmi hmunhma pakhat a s kho ve ko. Leitla le a pawngkam hrawnghrang hmunhma zoh duh ahcun, Thantlang in Thangzang in Ruakhua ah motor le motor cycle in kal khawh a si. Hmailei ahcun Thau lei le Ruakhua in Thau Tlang hram tiang motor cycle lam cawh i, Thau Tlang par le Thau Tupi tiang hi tourist zoh tlak ding hmun ah ser a herh. 

Leitla hrawnghrang hi, fur ahcun lam a har deuh i, kal a nuamh cem caan cu October- May tiang a si. Hi tizu ngasa le va zong an tam lio caan a si i, eidin tam lio caan a si. Ruakhua hi ramsa, vaa le zu phunphai a tam i, eidin a nawpnak khua a si. 


Tourist zoh phumi Thau Tlang par

Leitla lungkua hi, Ruakhua le Saikah kar, Ruakhua ram chungah a um. Thau Tlang lungpang le Leitla lungkua hi, vawleichung cun aa tlaimi an si lai. Kan ram cu kan fim rih lo caah, "Zeitindah hi lungkua hi aa sem ning a si hnga? Pe zeizat dah a thuk? A chung a kau hi pe zeizat dah a si hnga? timi zong kan thei kho rih lo nain, kan fimthiamnak a san deuh tik ahcun, kan theih khawh te ko lai. Chanthar mino hna zong nih, biatak te in zoh le tuaktan ding zong a si.

Minung zoh in a thuh ning theih khawh a si
A lungkua hi a thuh ngai caah a mui ngai i, meifar vanh in luh a hau. Hlan ahcun a tu nakin a rak mui deuh ti a si. "Nihin ni ahcun a pawngkam tlawmpal a minh caah, a ceu ngai cang" an ti. Piipu chan ahcun khuachia a ruh tuk caah, luh an duh caan ahcun, a lang in chonh biakta le raithawi hmasat hna a rak hau. Cu hnu lawng ah an lut tawn ti a si. A chung ah papalak a rak tam taktak i, cu nih cun meifar hi an hmih tawn i, mei a mih ahcun chuahnak hi theih khawh a si lo ti a si.



Lungkua chung lutmi hna
Hlan pipu hna nih papalak hi khuachia ar ah an rak ruah. An rak that ngam hna lo. Papalak an thah ahcun an rak zaw, a hngawng hna a cai ti a si. Krihfa chan a ahcun, cu bantuk in kan zum ti lo. A chonh zong an chawn ti lo. Papalak zong an thah tuk caah maw a si hnga, a hlan bantuk cun a tam ti lo ti a si.

Leitla lungkua luhnak hram ah hin, a cunglei hmanthlak bantuk in hnahcang kung dawh taktak an keu. Hnahcang kung zong an zuahmi hi, thiltha a si. Zeicatiah hnahcang nih lungkua a thawmh i a dawhter chin ve. Kokek dawhnak kha hrawk lo tein chiah a herh. Papalak zong thah ding an si lo. A karh tu in karhter ding le minung thinlung hlang ding in zohkhenh ding lehlam tu an si.

Leitla lungkua dawhtertu Hnahcangkung 

Acunglei hmanthlak hi Leitla kalmi hna nih a kan kuatmi a si. Lungkua a kaunak ah hin, minung 40 fai tlum khawh a si an ti. Lairam ahcun lungkua lian pawl a si men lai. A chungah a dirmi nute khi hei zoh in, hi lungkua hi zeitluk in dah a lianh timi cu tuaktan khawh a si. Minung a dirnak pinlei ah lungkua hi a va thuk ngai rih. Minung luh khawhlonak tiang a va kua peng rih ti a si.

Saikah khuami pakhat nih, "Hi lungkua ah hin, uico an luhter i, ka dang farlong 2/3 tluk a hlatnak ah a kua dang pakhat um i, cuka cun a rak chuak" tiah a rak ti. Cu ti a si taktak ahcun, a sau ngai lai tinak a si.

Atanglei hmanthlak zoh ah, Leitla lungkua hi a mui ngaingai timi a fiang. Hi tluk in meifar an vaan hmanh ah, a mui ngaingai. Nihin ni ahcun tha tein mei an van khawh cang tikah, papalak an um tuk ti lo tinak a si kho men. Papalak an loh tukmi zong cu, a pawi ngaingai.

Meifar vanh bu hmanh in a mui ngai
Leitla a ngeitu hna nih phung serh a herhmi cu:

1. Lungkua lutmi nih, papalang thah lo ding
2. Lungkua kam thingram hrawh lo ding
3. Lungkua chung lung le tuktak lak lo ding le hrawh lo ding
4. Eidin le hnawntam kaltak lo ding le thurhnomh lo ding

Hi bantuk in zulh ding phung tha tein tuah le lamsul tha tein ser piak khawh a herh. Cuticun lungkua a himbawm lai i, khual zong nih zoh duh awk te in aum peng lai.

Laimi cu thilnung kongah khua kan ruat lo ngai. Cucaah papalak hna hi thah bak lo ding in i phung ser a herh. Zeicatiah Leitla lungkua chungah papalak tampi um hna sehlaw, cuticun tiram le ramsa zoh ruah ah khualtlawngmi (eco-tourists) zong tampi an ra lai i, a pawng ummi khuate hna abik in Ruakhua caah tangka zeimawzat luhnak a chuak kho te dingmi a si.

Cun sianghleirun kaimi Laimi mifim cathiam Zoology le Botany cawngmi hna nih, saram le thingram kong hlat an duh tikah Leitla Lungkua le papalak hna hi, a man a sunglawi tuk te dingmi an si. Research tuah an duh tikah, fawi tein va hmuh awk le tlaih awk zong a um ding a si.

Leitla zoh pah in Thau Tlang zong kai pah khawh a si. Thau Tlang cung kai cu lung a leng tuk. Zeicatiah Hakha le Rungtlang a lang. Zahnak Tlang le Khualhring Tlang hna hi hi chuk zoh in zoh an si. Zahnak Tlang le Vanzang Tlang khua hna hi kan tang teah an um i, zoh a dawh tuk. Nitlaklei van cuanh ahcun Mizoram khuapi Lunglei te hna zong an lang. Khua fian lio te ahcun Aizawl zong a lang tiah an ti. Mizoram lei hna van cuanh ahcun lung a leng taktak.

Leitla zoh duh ahcun, Hakha-Thantlang-Thangzang in Ruakhua tiang, motor le motor cycle in kal khawh a si. Zahnak Tlang hi lam a phei. Thangzang le Ruakhua kar zong motor lam phei dawh taktak an cawh i, umkal a nuam taktak ti a si. Thal ahcun a kih pinah, fingtlang aa dawh tuk i, lung a leng tuk tiah a tlungkalmi nih an chim. Kei zong hrawn ka duh ngaingai ve.

Thangzang-Ruakhua motor lam 

-------------
Chinchiah

1. Leitla Lungkua hi Ruakhua ram ah maw a um? Saikah ram ah dah timi hi, catialtu nih ka theihmi a si lo. Ruakhua ram ah a um tiah a ka chimtu nih an chimmi in ka tialmi a si ti kha langhter ka duh. 

Wednesday, June 28, 2017

International Chin Baptist Mission Kong Theihtlei

ICBM hi khuaza vantoi ummi Chin miphun hna i bawm in tuanmi Mission rian nganpi a si. Chin miphun Krihfa tuanbia zoh tikah, tangka a dihmi thazaang in tuak ahcun ICBM program nakin a ngan deunmi mission riantuannak a um rih lo. Missionary palai thlahmi a tlawmtam in tuak ahcun CCOC hi a lian bik a si. ICBM riantuannak zong a ngan chin lengmang i, Pathian nih tampi thluachuah a pek.

Atu lio ah ICBM lungthin tharchuahnak le mission riantuanmi thazaang a thawn deuhnak ding caah, ICBM Program in Rev. Shing Kee Ling, Rev. Peng Thang le Lg. Noami Partha Sung zong USA ah khual an tlawn cuahmah lio a si.

CBCUSA Office (Indianapolis)
Hi a tanglei ca hi Rev. Dr. Cung Lian Hup, Director, CBCUSA Mission Department nih a tialmi chung in lakmi a si. CBCUSA Mission Sunday (July 09, 2017) ah ICBM Kong Thawngthanh a Duhmi Caah ah tinhmi he a tialmi a si. 

A min:  International Chin Baptist Mission (ICBM)
A tuantu:  CBCUSA Mission Department
A tuannak Hmun:  Chin State (Mindat Peng, Paletwa Peng, Kanpalet Peng) le Gangaw Peng
Thok Kum:  July 2013


A tuanmi:

1. Missionary 76 a thlah hna.
2. Kan mission field 4 chung in sianghngakchia 56 cu Hakha ah sianginn kan kai ter hna.
3. Kan mission field 4 chung in college sianghngakchia 7 cu Government University le College ah ca kan cawn ter hna.  Pakhat cu Magwe Medical University ah a kai lio.
4. Matupi Union Theological College ah sianghngakchia 10 kan cawm hna.
5. Nurse Aids Training a awng cang i field ah rian a tuanmi Sayama 12 kan zohkhenh hna.
6. Nursery School (Mu-cu) ah saya 9 kan zohkhenh hna. Mu-cu sianginn zong cu ICBM zohmi an si.
7. Simitlang Baptist Association (Mindat) in sianghngakchia 30 cu Mindat khua ah sianginn kan kai ter hna.
8.  Mindat, Kanpalet, Paletwa, Gangaw peng le Simitlang Associations hna i zung riantuan tu hna caah, thlakhat ah USD 1000 lengmang kan bawmh hna.
9.  Atu tiang ah Biakinn kan sak cangmi 10, kan sak liomi 5 an si.
10. Atu tiang ah Pastor inn 5 kan sak piak cang hna.

Training le i zokhenhnak kan tuanmi tete (tah chunhnak:  ESSI timi mirang ca cawnnak program le Thilthit Cawnnak tibantuk) kan tuanmi a um pah na in, kan van langhter ti lo.

Paletwa ah thilthit training kaimi hna

Nurse bawmtu sianginn kaitermi a dih cangmi hna

Mindat ah sianginn kaitermi Simitlang siangngakchia


Kawlram Riantuantu Hna:

Myanmar Director (Hakha):                         Pastor Thla Tin Thang
Administrative Officer (Hakha):                   Rev. Van Lal Hngak
Office Secretary (Rangoon):                         Pi Sai Bor


CBCUSA Mission Department Committee:

Chairperson                                                     Rev. Tial Lian
Vice Chairperson                                             Rev. Stephen Hre Kio
Secretary                                                         Rev. Cung Lian Hup
Members:                                                        Rev. Thawngling Mualhlun
                                                                        Rev. C Duh Kam
                                                                        Rev. Thlaawr Bawihrin
                                                                        Rev. Ngun Awi
                                                                        Rev. Chum Awi
                                                                        Rev. Zo Bawi
                                                                        Rev. Chan Thawng Lian
                                                                        Rev. Phun Ceu
                                                                        Pastor Dawt Peng
                                                                                Pu Khua Thawng


Mission Department Committee hruaitu hna


Thursday, June 22, 2017

Tangka Tampi Hmuhnak A Simi Ohio Stadium


Ohio Stadium Kong Theihtlei

Sak kum1922
ArchitectHoward Dwight Smith
A dihmi$1.3 million
A voikhatnak bik GameOhio Wesleyan, Oct. 7, 1922
Dedication GameMichigan , Oct. 21, 1922
Hawihlan tlummi zat66,210
A tu lio tlumi zat104,944
Minung tambik thut105,708 vs. Michigan, 2006
Artificial Turf Installed1970
Ram cin kum1990
Remh than1999-2001
Re-dedicationAkron, 2001
Stadium zapite a kauh2,892 ft.
Stadium a tung vang919 feet X 679 feet
       

mbus downtown a chaklei deuh, Ohio State University area ah a ummi stadium lian ngaingai a si. Hi stadium ah, American Football zuamnak hi an tuah lengmang. Kan rak i pumh tawnnak University Baptist Church pawngte a ummi a si i, lentecelh zuamnak an tuah caan ahcun, meng 3-4 area hi motor a khat dih. Lam an phih dih tawn caah, umkal a har ngaingai. Pumhnak umkal zong a rak har ngai tawn. Cu thil nih, hi stadium hi zeitluk in dah a hlunhlai timi a fianter.

Ohio Stadium hi Ohio State University (OSU) ngeihmi a si. Horseshoe Stadium ti zong ah min an sak. A ruang cu "Rang kedan" bantuk in a tungtlang a um caah a si. Aa thawkka ahcun Ohio State Buckeyes football team le OSU Marching Band caah an rak sakmi a si.

1996-1998 tiang Ohio Stadium cu Columbus Crew of Major League Soccer timi nih an rak hman. Crew Stadium an sak 1999 tiang an rak hman. Crew Stadium hi USA ram pumpi ah bawlung ca bakbak i sakmi certual hmasat bik a si. Columbus downtown chaklei ah a um.

Ohio Stadium hi 1923-2001 tiang, OSU lentecelhmi pawl le tlik zuammi pawl nih an rak hman. Concert phunphun tuahnak zong ah an hman i U2 te hna, The Rolling Stones, Pink Floyd le Metallica hna zong nih an rak hman. OSU Spring Commencement nih May thla paoh ah degree laknak ah an hman rih.

Hi Stadium hi 1922 ah Ohio Field aiawhtu ah rak sakmi a si. Cu lio ahcun minung 66,210 thutnak a rak um. Cun an sak chap lengmang i 1991 ahcun thutnak 91,470 tiang a um. 2000 ah stadium cu an tharchuah than i thutnak zong an chap i 2001 ahcun thutnak 101,568 a um. 2000-2001 an remhnak ca ah hin, $13.7 million an dih. Thutnak an chap than i 2007 ahcun 102,329 a um. 2014 ah thutnak an chap than i 104,944 tiang an chap. 2005 game ah minung 105,708 an rak thu ti a si.

Cucaah Ohio Ramkulh ah thutnak a tambikmi stadium a si i, USA i football stadium ah lianh ah pathumnak a si i, tlik zuamnak stadium a silomi ahcun vawleicungah stadium lakah lianh ah palinak a si. A san zong a sang. A umnak hi khualai a si pin ah, OSU campus ah a ummi a si caah, minung an hlunghlai ngaingai. Chun he zan he minung an hlun pin ah, Football game zuamnak a um lio ahcun, a hlunghlai khun. Stadium hi an khat taktak tawn.

A caan ahcun mi an khat taktak

Ohio Stadium i zaan lentecelh lio

A sannak van in an thlakmi Ohio Stadium
Ohio Stadium a hlunhlai khunnak a ruang dang pakhat cu, OSU siangngakchia ruang ah a si. OSU cu 2016-17 sianginn kai kum USA university vialte lakah siangngakchia tam ah pathumnak a si i, siangngakchia 59,482 an um. Stadium hi, siangngakchai an tamnak hmun ah  aum caah, a lar khunnak pakhat a si. Game a dih zanlei cu an i nuamh tuk caah, umkal zong har i, buai zong a buai.

Ohio Stadium hi, 1922 ah rak sakmi a si caah a hlun ngai cang. Tuanbia ah min ngei ngaimi stadium a si caah, March 22, 1974 ah National Park Service nih National Register of Historic Places timi ah an chiah ve. Nihin ni zongah USA ah football ahcun a min a thang bikmi stadium pakhat a si.

Ohio Stadium hi USA ah lianh ah pathumnak a si i, tet deuh an thut ahcun 108,000 tluk an i tlum i, a buaktlak in tiket pakhat ah $79 a si i, voikhat lentecelh i an hmuhmi dihlak hi 7.15 millions tluk in an tuak. An hmanmi le laksawng le tuktak an zuh hnu ah, an miakmi hi 5.7 million khan lengmang a si tiah an ti. A zor deuh caan le tam deuh caan cu a um ve lai.

OSU Campus le Ohio Stadium


Biadonghnak

USA ahcun lentecelh minthang hna cu an rum bak. Cun Club zong hi an rak rum tuk hna. Certual zong hi tangka hmuhnak ah an hman. Ohio Stadium pakhat lawng hmanh nih ticket in tangka tam tuk an hmuh. A pawngkam tuktan zuarmi hna nih an hmuhmi cu a tam tuk ding a si.

Lairam zong hi zeidang sipuazi tuahnak kan ngei tuk lo. Abik in lentecelhnak hi pawcawmnak ah an tla kho lo. Certual zong hi ngeih sawh in kan ngeih. Tangka hmuhnak ah an cang kho lo. Ohio Stadium bantuk in Lairam certual hna hi zeitik ah dah tangka hmuhnak an can ve te hnga timi ka ruat.

Thiltha cu cawn ah a tha. Zuam ve ah a tha. Hmailei ahcun Hakha le Thantlang tibantuk hna zong hi, kan certual hi tha deuh in ser, a kulh zong kulh ve le nuam tein tuah i, lentecelhnak le bawlungchuih zuamnak pipa um caan ahcun, tickets zong a zuar in zohter ve ding hi thiltha ding a si. A chuakmi tangka cu lente aa celhmi hna laksawng le tuktan ah hman khawh a si lai. Cun certual zohkhenhnak le kilvennak ah hman khawh a si lai. Cuticun a zohtu zong nih sikan ngei deuh le sullam ngei deuh in zoh khawh a si lai. Kan miphun zong kan thangcho deuh ngai lai.






Hmurhuh Huh Lo Ruangah February Ahcun 500,000 An Thi Kho

Covid-19 zawtnak U.S a phanh ka tein CDC doctors le scientists le NIAID (National Institute of Allergy and Infectious Diseases) director Dr....